Yargı mensupları ve mahkemeler için her yıl düzenli olarak uygulanan adli tatil dönemi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 102 ve Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) hükümlerine göre belirlenmektedir. Yasal düzenleme gereğince adli tatil her yıl 20 Temmuz’da başlar ve 31 Ağustos’ta sona erer. Yeni adli yıl ise her yıl 1 Eylül günü törenlerle ve resmi olarak açılır. Bu 43 günlük süreç boyunca adliyelerde nöbetçi mahkemeler görev yapar, acil nitelikte olmayan diğer dava ve duruşmalara ara verilir.

Adli tatil süresince mahkemeler tamamen kapanmaz; kanunda sayılan ivatlı ve acil işlerin görülmesine devam edilir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 103 gereğince adli tatilde bakılmaya devam edilecek başlıca dava ve iş kolları aşağıda listelenmiştir:

Adli tatilin dava taraflarına ve avukatlara sağladığı en önemli hukuki korumalardan biri sürelerin uzamasıdır. Hukuk usulü kurallarına göre, adli tatile tabi olan bir dava veya işlemde kanunla belirlenen son gün adli tatil günlerine denk gelirse, bu süre adli tatilin bittiği günden itibaren (1 Eylül’den başlayarak) 1 hafta uzamış sayılır. Dolayısıyla son günü adli tatile rastlayan cevaba cevap dilekçesi, istinaf veya temyiz başvuru süreleri Eylül ayının ilk haftası sonuna kadar uzar. Ancak adli tatile tabi olmayan (nafaka, tedbir vb.) işlerde süreler aynen işlemeye devam eder.

Adli tatil süresince her adliyede Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından görevlendirilen nöbetçi hâkimler ve nöbetçi mahkemeler hazır bulunur. Hak kayıplarının önlenmesi, telafisi imkansız zararların önüne geçilmesi amacıyla sunulacak acil tedbir talepli dilekçeler, delil tespiti başvuruları veya tutukluluk incelemeleri bu nöbetçi yargı mercileri tarafından neticelendirilir. Dava açma hakkınızın kaybolmaması veya süre aşımına uğramamanız için sürecin bir avukat danışmanlığında yürütülmesi kritik önem taşır.