Ticari hayatta sıklıkla kullanılan çekin bankaya ibraz edildiğinde karşılıksız çıkması, alacaklı için ciddi bir risk oluşturur. Bu durumda zamanında ve doğru adımların atılması, alacağın tahsili açısından kritik önem taşır.
İbraz süresi
Çek, ibraz süresi içinde bankaya sunulmalıdır. Keşide yeri ile ödeme yeri aynıysa 10 gün, farklıysa 1 ay içinde ibraz gerekir. Süresinde ibraz edilmeyen çekte cirantalara başvuru hakkı kaybedilir.
Karşılıksız şerhi
Hesapta yeterli karşılık yoksa banka, çekin arkasına karşılıksız şerhi düşer. Banka, kanunda belirtilen ve her yıl güncellenen tutara kadar çek hamiline ödeme yapmakla yükümlüdür.
Kambiyo senetlerine dayalı takip
Karşılıksız çek için kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatılabilir. Bu takip yolunda borçlunun itiraz süresi 5 gündür ve itiraz takibi kendiliğinden durdurmaz. Alacaklı ayrıca ihtiyati haciz talep ederek borçlunun mallarına önceden haciz konulmasını sağlayabilir.
Zamanaşımı
Çek hamilinin keşideciye ve cirantalara başvuru hakkı, ibraz süresinin bitiminden itibaren 6 ay içinde zamanaşımına uğrar. Bu süre içinde takip başlatılmalıdır.
Cezai yaptırım
Karşılıksız çek keşide eden hakkında hamilin şikayeti üzerine Çek Kanunu’ndaki yaptırımlar uygulanabilir.
Sık sorulan sorular
Çek ibraz süresi ne kadar?
Keşide yeri ile ödeme yeri aynı yerde olan çeklerde 10 gün, farklı yerlerde olan çeklerde 1 aydır. Süre, çek üzerindeki keşide tarihinden itibaren işler.
Karşılıksız çek suç mu?
5941 sayılı Çek Kanunu’ndaki düzenleme uyarınca karşılıksız çek keşide etmek, belirli şartlarda adli para cezası ve çek düzenleme yasağı gibi yaptırımlar doğurabilir; şikayete bağlıdır.
Bursa Barosu (Sicil No 7458). Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu; uzun yıllar Cumhuriyet savcısı ve başsavcısı olarak görev yaptı.
