Arabuluculuk; tarafların, tarafsız ve bağımsız bir arabulucunun yardımıyla uyuşmazlıklarını kendi iradeleriyle çözmelerini amaçlayan alternatif bir yöntemdir. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile düzenlenen bu yol, son yıllarda birçok alanda dava şartı haline getirilmiştir.
Dava şartı arabuluculuk uygulanan uyuşmazlıklar
- İşçilik alacakları ve işe iade talepleri,
- Konusu para olan ticari davalar,
- Tüketici uyuşmazlıkları (hakem heyeti sınırını aşanlar),
- Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklar,
- Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davaları,
- Kat mülkiyeti ve komşu hukukundan doğan uyuşmazlıklar.
Bu uyuşmazlıklarda arabulucuya başvurulmadan açılan dava, usulden reddedilir.
İhtiyari arabuluculuk
Dava şartı olmayan ancak tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği diğer özel hukuk uyuşmazlıklarında da taraflar arabulucuya başvurabilir. Aile içi şiddet iddiası içeren uyuşmazlıklar ve kamu düzenine ilişkin konular arabuluculuğa elverişli değildir.
Süreç nasıl işler?
Başvuru, adliyelerdeki arabuluculuk bürolarına yapılır. Büro, listeden bir arabulucu görevlendirir. Arabulucu tarafları toplantıya davet eder; iş ve ticari uyuşmazlıklarda süreç kural olarak 3–4 hafta içinde tamamlanır. Taraflar anlaşırsa anlaşma belgesi imzalanır; anlaşamazlarsa son tutanak düzenlenir ve dava yolu açılır.
Neden avukatla katılmalısınız?
Arabuluculuk anlaşma belgesi kesin hüküm niteliğindedir. Hangi alacakların hesaplandığı, faizin dahil olup olmadığı, ödeme takvimi ve ibra kapsamı gibi ayrıntılar, sonradan değiştirilemez. Avukatın hazırlıklı bir hesap ve strateji ile toplantıya katılması, gerçekçi bir uzlaşmaya ulaşılmasını sağlar.
Av. Nurettin Canata, Bursa’da dava şartı ve ihtiyari arabuluculuk süreçlerinde müvekkillerini temsil etmektedir. İlgili yazılar: Tüketici uyuşmazlıklarında arabuluculuk, Ortaklığın giderilmesinde arabuluculuk.
Sık sorulan sorular
Arabuluculukta anlaşırsam dava açabilir miyim?
Hayır. Arabuluculuk anlaşma belgesinde yer alan konular hakkında daha sonra dava açılamaz. Belge ilam niteliğindedir ve icra yoluyla takip edilebilir.
İlk toplantıya katılmazsam ne olur?
Geçerli bir mazereti olmaksızın ilk toplantıya katılmayan taraf, davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulur ve lehine vekalet ücretine hükmedilmez.
Bursa Barosu (Sicil No 7458). Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu; uzun yıllar Cumhuriyet savcısı ve başsavcısı olarak görev yaptı.
