2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK), idare ve vergi mahkemeleri ile Danıştay'da görülen davaların nasıl açılacağını ve yürütüleceğini düzenler. İdari yargı, hukuk ve ceza yargılamasından farklı kurallara sahiptir; özellikle kısa dava açma süreleri ve re'sen araştırma ilkesi dikkat çeker.
İdari dava türleri (İYUK m.2)
| Dava türü | Konusu |
|---|---|
| İptal davası | İdari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve amaç yönlerinden hukuka aykırılığı |
| Tam yargı davası | İdari eylem ve işlemlerden kişisel hakları doğrudan muhtel olanların açtığı tazminat davası |
| İdari sözleşme davaları | Kamu hizmeti imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar |
Ayrıntılar: idari işlemin iptali, tam yargı davası.
Dava açma süreleri (İYUK m.7)
- Danıştay ve idare mahkemelerinde 60 gün,
- Vergi mahkemelerinde 30 gün.
Süre; idari işlemin yazılı bildiriminin yapıldığı tarihten, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde ilan tarihinden itibaren başlar. Özel kanunlarda daha kısa süreler bulunabilir (örneğin ihale uyuşmazlıklarında, seçim işlemlerinde).
İdareye başvuru (İYUK m.10-11)
- m.10: İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlemin yapılması için idareye başvurabilir. 30 gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve bu tarihten itibaren dava açma süresi başlar.
- m.11: İdari dava açma süresi içinde üst makama (yoksa işlemi yapan makama) başvurulması dava açma süresini durdurur.
Tam yargı davası için önce başvuru (İYUK m.13)
İdari eylem nedeniyle zarar görenler, eylemi öğrendikleri tarihten itibaren 1 yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren 5 yıl içinde idareye başvurmak zorundadır. İsteğin reddi veya 60 gün içinde cevap verilmemesi halinde dava açılır.
Dilekçeler ve ilk inceleme (İYUK m.3, m.14)
Dava dilekçesinde tarafların kimliği, davanın konusu ve sebepleri, dayanılan deliller, işlemin tebliğ tarihi ve tam yargı davalarında istenen miktar gösterilmelidir. Mahkeme dilekçeyi önce ilk inceleme sonucunda görev, yetki, ehliyet, süre ve husumet yönünden inceler.
Yürütmenin durdurulması (İYUK m.27)
Dava açılması işlemin yürütülmesini durdurmaz. İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi halinde yürütmenin durdurulmasına karar verilebilir. Ayrıntılar: yürütmenin durdurulması.
Re'sen araştırma ve ara kararı
İdari yargıda hâkim, tarafların ileri sürdükleriyle bağlı kalmaksızın gerekli araştırmayı yapar. Ara kararı ile idareden belge ve bilgi istenir. Bu, hukuk yargılamasındaki taraflarca getirilme ilkesinden önemli bir farktır.
Kanun yolları
| Karar | Kanun yolu | Süre |
|---|---|---|
| İdare ve vergi mahkemesi kararları | Bölge idare mahkemesine istinaf | Tebliğden itibaren 30 gün |
| Bölge idare mahkemesi kararları (belirli konular) | Danıştay'a temyiz | Tebliğden itibaren 30 gün |
| Yürütmenin durdurulması kararları | İtiraz | Tebliğden itibaren 7 gün |
Kararların uygulanması (İYUK m.28)
İdare, mahkeme kararlarını tebliğden itibaren 30 gün içinde gecikmeksizin uygulamak zorundadır. Kararı uygulamayan kamu görevlisi aleyhine tazminat davası açılabilir.
İdari davalarınız için Bursa idare avukatı sayfamızdan büromuza ulaşabilirsiniz.
Bu konuda Bursa’da avukat desteğine ihtiyacınız varsa Osmangazi’deki büromuzla görüşebilirsiniz:
Sık sorulan sorular
İdari dava açma süresi kaç gündür?
Özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay ve idare mahkemelerinde 60 gün, vergi mahkemelerinde 30 gündür (İYUK m.7).
İdareye başvuru süreyi durdurur mu?
İdari dava açma süresi içinde üst makama başvuru dava açma süresini durdurur. Başvurunun reddi veya 30 gün içinde cevap verilmemesi halinde süre kaldığı yerden işler (İYUK m.11).
İdari davalarda duruşma yapılır mı?
Kural olarak inceleme evrak üzerinden yapılır. Tarafların istemi halinde, iptal davalarında ve belirli tutarı aşan tam yargı davalarında duruşma yapılır.
Bursa Barosu (Sicil No 7458). Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu; uzun yıllar Cumhuriyet savcısı ve başsavcı vekili olarak görev yaptı.
