Kişisel güvenlik kaygısıyla elektroşok cihazı (şok tabancası, şok çubuğu) satın almak isteyenlerin en çok sorduğu soru şudur: elektroşok cihazı taşımak suç mu? Cevap iki ayrı açıdan değerlendirilmelidir: cihazı taşımak ve bulundurmak ile cihazı bir kişiye karşı kullanmak.
Elektroşok cihazının hukuki niteliği
Kullanma bakımından durum nettir. TCK m.6/1-f uyarınca silah; ateşli silahların yanı sıra saldırı ve savunmada kullanılmak amacıyla yapılmış her türlü alet ile saldırı ve savunma amacıyla yapılmamış olsa bile fiilen saldırı ve savunmada kullanılmaya elverişli her türlü şeyi kapsar. Elektroşok cihazı, savunma amacıyla üretilmiş bir alet olduğundan bir kişiye karşı kullanıldığında silah sayılır.
Taşıma bakımından ise durum daha karmaşıktır. 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun ve yönetmeliği belirli aletlerin taşınmasını yasaklar veya izne bağlar. Elektroşok cihazlarının bu kapsamda nasıl değerlendirileceği konusunda mevzuat açık ve istikrarlı değildir; uygulamada kolluk bu cihazlara el koyabilmekte ve ilgili hakkında işlem yapılabilmektedir. Bu nedenle cihazı taşımadan önce güncel düzenlemelerin ve yerel uygulamanın kontrol edilmesi önemlidir.
Kullanma halinde sorumluluk
| Durum | Hukuki sonuç |
|---|---|
| Haksız saldırıya karşı orantılı kullanım | Meşru savunma, ceza verilmez (TCK 25) |
| Saldırıyla orantısız kullanım | Sınırın aşılması (TCK 27), indirimli sorumluluk |
| Tartışma sırasında saldırı amaçlı kullanım | Silahla kasten yaralama (TCK 86/3-e) |
| Tehdit amaçlı gösterme | Silahla tehdit (TCK 106/2-a) |
| Ağır sonuç (kalp krizi, ölüm) | Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama veya öldürme |
Silahla kasten yaralama halinde temel cezanın yarısı oranında artırım yapılır ve suç şikâyete bağlı olmaktan çıkar; yani mağdur şikâyetinden vazgeçse bile yargılama devam eder. Ayrıntılar için kasten yaralama suçu ve tehdit ediliyorum, ne yapmalıyım yazılarımıza bakabilirsiniz.
Meşru savunmanın sınırları
Meşru savunmanın kabulü için saldırının haksız, mevcut ve muhakkak olması, savunmanın ise saldırıyla orantılı olması gerekir. Saldırgan uzaklaşmışken veya etkisiz hale gelmişken cihazın tekrar tekrar kullanılması orantılılığı aşar. Ayrıntılar: meşru müdafaa, hukuka uygunluk nedenleri.
Pratik öneriler
- Cihazı satın almadan önce satıcının yasal belgelerini ve ürünün mevzuata uygunluğunu sorgulayın.
- Toplu taşıma, havalimanı, adliye, stadyum gibi alanlara bu tür cihazlarla girmeyin.
- Cihazı kullanmak zorunda kaldıysanız derhal kolluğa haber verin, kamera kayıtlarını ve tanıkları belirleyin, sağlık raporu alın.
- Kişisel güvenlik için daha az riskli alternatifleri değerlendirin. Benzer bir soru için biber gazı taşımak ve kullanmak suç mu yazımıza bakabilirsiniz.
Silah ve benzeri aletlerle ilgili soruşturmalarda Bursa ceza avukatı sayfamızdan büromuza ulaşabilirsiniz. Ruhsat süreçleri için silah ruhsatı nasıl alınır yazımızı da okuyabilirsiniz.
Bu konuda Bursa’da avukat desteğine ihtiyacınız varsa Osmangazi’deki büromuzla görüşebilirsiniz:
Bunlar da ilginizi çekebilir
Sık sorulan sorular
Elektroşok cihazı taşımak yasak mı?
Elektroşok cihazlarının taşınması ve satışı mevzuatta açık ve tartışmasız bir şekilde düzenlenmiş değildir; uygulamada kolluk bu cihazlara el koyabilmekte ve 6136 sayılı Kanun kapsamında işlem yapılabilmektedir. Taşımadan önce güncel mevzuat ve uygulama kontrol edilmelidir.
Elektroşokla yaralamak hangi suçu oluşturur?
Kasten yaralama suçunu oluşturur. Elektroşok cihazı TCK m.6/1-f anlamında silah sayıldığından, suç silahla işlenmiş kabul edilir ve ceza artırılır.
Kendimi korumak için kullanırsam ceza alır mıyım?
Haksız bir saldırıya karşı, saldırıyla orantılı şekilde kullanılmışsa meşru savunma kapsamında ceza verilmez. Orantısız kullanım ise sınırın aşılması nedeniyle sorumluluk doğurur.
Bursa Barosu (Sicil No 7458). Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu; uzun yıllar Cumhuriyet savcısı ve başsavcı vekili olarak görev yaptı.
