Ad ve soyadı, kişiyi toplumda tanıtan ve kişilik hakları kapsamında korunan temel unsurlardır. Türk Medeni Kanunu m.27'ye göre adın değiştirilmesi ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebilir. Bu yazıda isim ve soyadı değişikliği davasının şartlarını, sürecini ve masraflarını açıklıyoruz.
Haklı sebep örnekleri
Yargıtay, haklı sebep kavramını geniş yorumlar ve kişinin kendisini mutsuz eden bir adı taşımaya zorlanmamasını esas alır. Kabul edilen başlıca sebepler:
| Haklı sebep | Örnek |
|---|---|
| Toplumda farklı bir adla tanınmak | Kayıtta "Mehmet" ama çevrede "Murat" olarak biliniyor |
| Gülünç, küçük düşürücü veya alay konusu ad | Müstehcen veya garip çağrışımlı adlar |
| Cinsiyetle uyumsuz ad | Kız çocuğuna erkek adı konulmuş olması |
| Dini veya kültürel sebepler | Din değiştirme, kültürel kimlik |
| Aynı adı taşıyan kişilerle karışıklık | Aile içinde aynı ad |
| Kötü anılar veya psikolojik etkiler | Travmatik olaylarla bağlantı |
| Yazım hatası | Nüfus kaydında yanlış yazım |
Dava süreci
- Dilekçe: Davacının yerleşim yeri asliye hukuk mahkemesine verilir; davalı olarak nüfus müdürlüğü gösterilir.
- Deliller: Tanıklar (çevrede hangi adla tanındığı), okul, iş ve sosyal medya kayıtları, gerekirse doktor raporu.
- Duruşma: Tanıklar dinlenir; genellikle bir veya iki duruşmada karar verilir.
- Kesinleşme ve tescil: Karar kesinleştikten sonra nüfus müdürlüğüne gönderilir ve kayıt düzeltilir.
- İlan: Değişiklik nüfus müdürlüğünce gerekli görülürse ilan edilir.
Karar, adın değişmesinden önce yapılan işlemleri etkilemez; değişiklikten sonra kimlik kartı, ehliyet, pasaport, diploma gibi belgeler yenilenmelidir.
Masraflar
- Mahkeme harçları ve gider avansı (başvuru harcı, tebligat, tanık giderleri),
- Avukatla takip ediliyorsa avukatlık ücreti (Bursa Barosu tarifesi),
- Yeni kimlik ve belge masrafları.
Harç ve gider avansı tutarları her yıl güncellenir; dava açılırken mahkeme veznesi veya UYAP üzerinden kesin tutar öğrenilebilir.
Nüfus müdürlüğünden yapılabilen değişiklikler
Bazı soyadı değişiklikleri dava açmadan nüfus müdürlüğünde yapılabilir:
- Evlenen kadın, evlenmeden önceki soyadını kocasının soyadının önünde kullanabilir: evlilikte kadın kendi soyadını kullanabilir mi,
- Boşanan kadın evlenmeden önceki soyadını yeniden alır,
- Soyadı Kanunu'na aykırı (yabancı ırk veya millet adı, rütbe ve memuriyet bildiren) soyadları idari yolla değiştirilebilir.
Çocuğun soyadı
Boşanma sonrası çocuğun anne soyadını alması da dava konusu olabilir. Bu konu için boşanma sonrası çocuğun soyadı değişikliği yazımıza bakabilirsiniz. 18 yaşından küçük çocukların ad değişikliğinde velinin dava açması ve çocuğun yararı esas alınır.
İsim ve soyadı değişikliği davanız için Osmangazi'deki büromuzla görüşebilirsiniz; genel hizmetlerimiz için Bursa avukat sayfamıza bakabilirsiniz.
Bu konuda Bursa’da avukat desteğine ihtiyacınız varsa Osmangazi’deki büromuzla görüşebilirsiniz:
Bunlar da ilginizi çekebilir
- “Akıllı Kartınızdaki Sertifikalara Erişilemedi” Hatası ve Çözümü (e-İmza)
- Bursa’da Avukat Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?
- 200 Bin TL Üzeri EFT ve Havalede Açıklama Zorunluluğu (MASAK)
- Trafikten Men Edilen Araç Nasıl Çıkarılır? Süre, Masraf ve İtiraz
- UYAP Vatandaş Portalı Kullanımı: Giriş, Dava ve İcra İşlemleri
- UYAP Vatandaş Portalı Dosya Sorgulama Rehberi (Adım Adım)
Sık sorulan sorular
İsim değişikliği için dava açmak zorunlu mu?
Kural olarak evet; ad ve soyadı değişikliği haklı sebebe dayanarak mahkeme kararıyla yapılır. Ancak bazı durumlarda (ör. soyadı kanununa aykırı soyadlarında veya ilk kez soyadı alınmasında) nüfus müdürlüğünde idari yolla işlem yapılabilir.
İsim değişikliği davası ne kadar sürer?
Haklı sebep ve deliller hazırsa dava genellikle 2-4 ay içinde sonuçlanır. Kararın kesinleşmesi ve nüfusa tescili ayrıca birkaç hafta sürebilir.
Hangi mahkemede açılır?
Davacının yerleşim yeri asliye hukuk mahkemesinde açılır. Dava nüfus müdürlüğü hasım gösterilerek açılır.
Kaç kez isim değiştirilebilir?
Kanunda sayı sınırı yoktur; ancak her seferinde haklı sebebin bulunması gerekir. Sık değişiklik taleplerinde mahkemeler daha sıkı inceleme yapar.
Bursa Barosu (Sicil No 7458). Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu; uzun yıllar Cumhuriyet savcısı ve başsavcı vekili olarak görev yaptı.
