İcra takibi başlatmak isteyen alacaklıların ve hakkında takip başlatılan borçluların en sık sorduğu sorulardan biri icra masrafını kimin ödeyeceğidir. Kısa cevap şudur: masrafları önce alacaklı öder, takip sonunda haklı çıkarsa bu masraflar borçludan tahsil edilir. Ancak ayrıntılar takip türüne ve sonucuna göre değişir.
Temel kural: İİK m.15 ve m.59
İcra ve İflas Kanunu'na göre takip giderleri alacaklı tarafından peşin olarak ödenir. Takip sonucunda borçlu borcu ödediğinde veya malları satıldığında, alacaklının yaptığı masraflar ve avukatlık ücreti de borçludan borçla birlikte tahsil edilir. Satış bedelinden ilk önce takip giderleri karşılanır.
İcra masraf kalemleri
| Kalem | Açıklama |
|---|---|
| Başvurma harcı | Takip açılırken alınan sabit harç |
| Peşin harç | Alacak miktarının binde beşi oranında |
| Vekalet harcı ve pul | Takip avukatla yapılıyorsa |
| Tebligat giderleri | Ödeme emri ve diğer tebligatlar |
| Haciz masrafları | Fiili hacizde araç, muhafaza, yediemin ücreti |
| Kıymet takdiri | Bilirkişi ücreti |
| Satış giderleri | İlan, ihale ve teslim masrafları |
| Tahsil harcı | Tahsil edilen paradan kesilir |
Takip açmadan önce masrafları görmek için icra masrafı hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Tahsil harcı kime ait?
Tahsil harcı, icra dairesince tahsil edilen paradan alınır. Kural olarak borçluya aittir; borçlu ödeme emrinden sonraki 7 gün içinde öderse daha düşük oranda tahsil harcı uygulanır. Haciz veya satış sonrası tahsilatta oran yükselir. Bu nedenle borçlu için erken ödeme ekonomik avantaj sağlar.
Vekalet ücreti
Alacaklı takibi avukatla yürütüyorsa, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenen icra vekalet ücreti de borçluya yüklenir. Bu ücret avukata aittir (Avukatlık Kanunu m.164). Ayrıntılı bilgi için karşı vekalet ücreti nedir, kim öder ve vekalet ücreti hesaplama sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Takip iptal edilirse masraflar
Borçlu ödeme emrine itiraz eder ve itiraz haklı çıkarsa veya mahkeme takibin iptaline karar verirse:
- Alacaklının yaptığı masraflar alacaklı üzerinde kalır,
- Borçlu avukatla temsil edilmişse lehine vekalet ücretine hükmedilir,
- Alacaklı haksız ve kötü niyetli takip yapmışsa, borçlu lehine en az %20 kötü niyet tazminatına hükmedilebilir.
Tersi durumda, yani borçlunun itirazı haksız çıkarsa, alacaklı lehine icra inkar tazminatı istenebilir (alacak likitse en az %20). Ayrıntılar: itirazın iptali davası.
Nafaka ve işçi alacaklarında harç
Nafaka alacakları için yapılan takiplerde harç muafiyeti vardır; işçilerin iş mahkemesi kararlarına dayalı takipleri de bazı harçlardan muaftır. Ayrıntılar için nafaka icrasında harç dahil mi yazımızı okuyabilirsiniz.
Uygulamada dikkat edilecekler
- Alacaklı, masraf avansını yatırmazsa işlem yapılmaz; dosya 1 yıl işlemsiz kalırsa düşer.
- Borçlu, dosya borcunu sorgulayarak toplamda ne kadar ödeyeceğini (asıl alacak, faiz, masraf, vekalet ücreti, harç) görebilir: e-Devlet ve UYAP'tan dosya sorgulama.
- Taraflar haricen anlaşırsa, masrafların kime ait olacağı anlaşmada yazılı olarak belirtilmelidir.
İcra takibinin her aşamasında hukuki destek için Bursa icra avukatı sayfamıza göz atabilirsiniz.
Bu konuda Bursa’da avukat desteğine ihtiyacınız varsa Osmangazi’deki büromuzla görüşebilirsiniz:
Bunlar da ilginizi çekebilir
Sık sorulan sorular
İcra masraflarını önce kim öder?
Takip masraflarını alacaklı peşin olarak öder. Takip sonunda bu masraflar borçludan tahsil edilir (İİK m.15).
Borçlu icra masraflarından sorumlu mu?
Evet. Haklı çıkan alacaklının yaptığı takip masrafları, harçlar ve avukatlık ücreti borçluya yüklenir ve borçla birlikte tahsil edilir.
Takip iptal olursa masrafları kim öder?
Borçlunun itirazı haklı bulunur ve takip iptal edilirse masraflar alacaklı üzerinde kalır; ayrıca kötü niyetli takiplerde alacaklı aleyhine tazminata hükmedilebilir.
Haciz için gidilen masraflar borca eklenir mi?
Evet. Fiili haciz, muhafaza, yediemin ve satış masrafları da takip masrafı sayılır ve borçluya yüklenir.
Bursa Barosu (Sicil No 7458). Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu; uzun yıllar Cumhuriyet savcısı ve başsavcı vekili olarak görev yaptı.
