Türk vatandaşlarının yabancı uyruklu kişilerle evlilikleri giderek yaygınlaşmaktadır. Bu evliliklerde boşanma; hangi ülkenin hukukunun uygulanacağı, hangi mahkemenin yetkili olduğu ve yurt dışına tebligat gibi ek sorular doğurur.
Türk mahkemesinin yetkisi
MÖHUK m.41'e göre Türk vatandaşının kişi hallerine ilişkin davalar, Türkiye'de yerleşim yeri yoksa:
- Türkiye'deki sakin olunan yer mahkemesinde,
- O da yoksa Türkiye'deki son yerleşim yeri mahkemesinde,
- Bunlar da yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde
açılabilir. Türkiye'de yaşayan eş için genel yetki kuralı (TMK m.168) uygulanır: boşanma davası yetkili mahkeme.
Uygulanacak hukuk (MÖHUK m.14)
| Sıra | Uygulanacak hukuk |
|---|---|
| 1 | Eşlerin ortak milli hukuku |
| 2 | Ortak milli hukuk yoksa ortak mutad mesken hukuku |
| 3 | Bunlar da yoksa Türk hukuku |
Örneğin Türk vatandaşı ile Alman vatandaşının Türkiye'de birlikte yaşadığı evlilikte ortak mutad mesken Türkiye olduğundan Türk hukuku uygulanır. Eşlerden biri sonradan Türk vatandaşlığı kazanmışsa ortak milli hukuk Türk hukuku olur.
Nafaka ve boşanmanın diğer sonuçları da boşanmaya uygulanan hukuka tabidir. Velayet ise çocuğun mutad meskeni gibi kriterlere ve 1996 Lahey Çocukların Korunması Sözleşmesi'ne göre değerlendirilebilir.
Yurt dışına tebligat
Yabancı ülkede yaşayan eşe dava dilekçesi:
- Lahey Tebligat Sözleşmesi'ne taraf ülkelerde merkezi makam aracılığıyla,
- Diğer ülkelerde diplomatik yoldan (Dışişleri Bakanlığı ve konsolosluklar)
tebliğ edilir. Belgelerin o ülke diline tercüme edilmesi gerekir. Tebligat süreci davayı birkaç ay uzatabilir; adres bilinmiyorsa ilanen tebligat yoluna gidilebilir.
Çocuğun yurt dışına götürülmesi
Yabancı eşin çocuğu habersiz yurt dışına götürmesi riski varsa, mahkemeden yurt dışına çıkış yasağı tedbiri istenebilir. Çocuk izinsiz götürüldüyse 1980 Lahey Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair Sözleşme kapsamında iade başvurusu yapılır. Ayrıntılar: çocuğun yurt dışına çıkışı için izin.
Kararın yurt dışında tanınması
Türk mahkemesinden alınan boşanma kararının yabancı eşin ülkesinde de geçerli olması için o ülkede tanıma işlemi yapılması gerekebilir. Tersi durum için yurt dışı boşanma kararının tanınması yazımıza bakabilirsiniz.
Yabancılık unsurlu boşanma davanız için Bursa boşanma avukatı sayfamızdan büromuza ulaşabilirsiniz.
Bu konuda Bursa’da avukat desteğine ihtiyacınız varsa Osmangazi’deki büromuzla görüşebilirsiniz:
Bunlar da ilginizi çekebilir
- Çocuk Teslimi ve Kişisel İlişkinin İcrası: Çocuk Gösterilmezse Ne Yapılır?
- Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi: Mal Paylaşımı Nasıl Hesaplanır?
- Katkı Payı Alacağı: 2002 Öncesi Edinilen Mallarda Boşanmada Pay
- Boşanma Davasında Avukat Zorunlu mu? Avukatsız Boşanma Mümkün mü?
- Boşanmada Ev Kime Kalır? Tapu, Kredi ve Aile Konutu
- Değer Artış Payı Alacağı (TMK 227): Eşin Malına Katkının Karşılığı
Sık sorulan sorular
Yabancı eşimle Türkiye'de boşanabilir miyim?
Evet. Türk vatandaşı olan eş, Türkiye'deki yerleşim yeri mahkemesinde boşanma davası açabilir; yerleşim yeri yoksa son yerleşim yeri veya Ankara, İstanbul, İzmir mahkemelerinde dava açılabilir.
Hangi ülkenin hukuku uygulanır?
Eşlerin ortak milli hukuku varsa o uygulanır; yoksa ortak mutad meskenin hukuku, o da yoksa Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m.14).
Yurt dışındaki eşe tebligat nasıl yapılır?
Lahey Tebligat Sözleşmesi'ne taraf ülkelerde merkezi makam aracılığıyla, diğer ülkelerde diplomatik yoldan tebligat yapılır; bu süreç davayı birkaç ay uzatabilir.
Bursa Barosu (Sicil No 7458). Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu; uzun yıllar Cumhuriyet savcısı ve başsavcı vekili olarak görev yaptı.
