İş hukukunda asıl olan belirsiz süreli iş sözleşmesidir. Belirli süreli sözleşme ise ancak kanunun izin verdiği objektif koşulların varlığı halinde yapılabilir. İşverenlerin iş güvencesi hükümlerinden kaçınmak için bu sözleşmeleri yaygın biçimde kullanması, sıkça uyuşmazlık konusu olmaktadır.
Yapılabileceği haller (İş K. m.11)
Belirli süreli iş sözleşmesi, ancak şu objektif koşullara bağlı olarak yapılabilir:
- Belirli süreli işlerde (sezonluk işler gibi),
- Belli bir işin tamamlanmasında (bir projenin bitirilmesi),
- Belli bir olgunun ortaya çıkması durumunda (doğum izindeki işçinin yerine çalışma).
Bu koşullar olmadan yapılan belirli süreli sözleşme, belirsiz süreli sayılır.
Zincirleme sözleşme yasağı
Belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz. Aksi halde iş sözleşmesi başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir. Örneğin her yıl "1 yıllık" sözleşme imzalatılarak sürekli işlerde çalıştırılan işçinin sözleşmesi belirsiz sürelidir.
Belirli ve belirsiz süreli sözleşme farkı
| Konu | Belirli süreli | Belirsiz süreli |
|---|---|---|
| Sona erme | Süre bitiminde kendiliğinden | Fesih bildirimiyle |
| İhbar tazminatı | Kural olarak yok | Var |
| İş güvencesi (işe iade) | Kural olarak yok | Şartları varsa var |
| Erken fesih | Kalan süre ücreti tazminatı (TBK m.438) | Kıdem ve ihbar |
Süresinden önce fesih
Haklı bir neden olmadan süresinden önce feshedilen belirli süreli sözleşmede işçi, kalan süreye ait ücret ve diğer hakları tazminat olarak talep edebilir (TBK m.438). İşçinin bu süre içinde başka işten kazandığı veya kazanmaktan kaçındığı tutar indirilebilir.
Kıdem tazminatı
Belirli süreli sözleşmede en az 1 yıl çalışan işçinin kıdem tazminatı hakkı, sözleşmenin nasıl sona erdiğine göre değerlendirilir. Sürenin dolmasıyla sona eren sözleşmelerde kıdem tazminatı konusu Yargıtay kararlarında tartışmalı olduğundan somut olayın değerlendirilmesi gerekir. İşverenin süreden önce haksız feshi halinde ise kıdem tazminatı da gündeme gelir. Genel şartlar için kıdem tazminatı şartları yazımıza bakabilirsiniz.
Ayrımcılık yasağı
Belirli süreli çalışan işçiye, esaslı bir neden olmadıkça, belirsiz süreli çalışan emsal işçiye göre farklı işlem yapılamaz (İş K. m.12). Ücret, ikramiye ve sosyal haklarda eşit davranılmalıdır.
Sözleşme türünüzün belirlenmesi ve haklarınız için Bursa iş avukatı sayfamızdan büromuza ulaşabilirsiniz. Deneme süresi için deneme süresi yazımıza bakabilirsiniz.
Bu konuda Bursa’da avukat desteğine ihtiyacınız varsa Osmangazi’deki büromuzla görüşebilirsiniz:
Bunlar da ilginizi çekebilir
Sık sorulan sorular
Her yıl yenilenen sözleşme belirli süreli mi?
Esaslı bir neden olmadan birden fazla üst üste yapılan belirli süreli sözleşmeler, başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir. Bu durumda işçi iş güvencesi ve ihbar tazminatı haklarından yararlanır.
Belirli süreli sözleşme süresi dolmadan feshedilirse ne olur?
Haklı bir neden olmadan süresinden önce feshedilen belirli süreli sözleşmede işçi, kalan süreye ait ücreti TBK m.438 uyarınca tazminat olarak talep edebilir.
Belirli süreli çalışan ihbar tazminatı alır mı?
Belirli süreli sözleşmeler kendiliğinden sona erdiği için kural olarak ihbar tazminatı söz konusu olmaz. Ancak sözleşme aslında belirsiz süreli sayılıyorsa ihbar tazminatı da istenebilir.
Bursa Barosu (Sicil No 7458). Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu; uzun yıllar Cumhuriyet savcısı ve başsavcı vekili olarak görev yaptı.
