İşçi ve işveren, birbirini tanımak ve işin uygunluğunu görmek için iş sözleşmesine deneme süresi kaydı koyabilir. Bu süre içinde taraflar daha esnek bir fesih hakkına sahiptir; ancak deneme süresi işçinin temel haklarını ortadan kaldırmaz.
Yasal çerçeve (İş K. m.15)
| Konu | Kural |
|---|---|
| Azami süre | 2 ay |
| Toplu iş sözleşmesiyle | 4 aya kadar |
| Şekil | Sözleşmede açıkça yazılmalı |
| Fesih | Bildirimsiz ve tazminatsız |
| Ücret ve sosyal haklar | Saklıdır |
Deneme süresi sözleşmede yazılı değilse, işçi deneme süresiz işe başlamış sayılır. Bireysel sözleşmede 2 aydan uzun süre yazılmışsa, fazlası geçersizdir.
Deneme süresinde fesih
Deneme süresi içinde taraflar sözleşmeyi bildirim süresine gerek olmadan ve tazminatsız feshedebilir. İşveren fesih için sebep göstermek zorunda değildir. SGK bildiriminde bu fesih kod 01 (işverence) veya kod 02 (işçi tarafından) ile gösterilir.
Ancak fesih hakkı kötüye kullanılamaz. Örneğin işçinin hamile olduğunu öğrenen işverenin bu nedenle feshi, cinsiyet ayrımcılığı yasağına (İş K. m.5) aykırıdır ve ayrımcılık tazminatı gündeme gelir.
Deneme süresinde işçinin hakları
- Çalıştığı günlerin ücreti,
- Fazla mesai, hafta tatili ve UBGT ücretleri,
- SGK'ya işe giriş bildirimi ilk günden yapılmalıdır: sigortasız işçi çalıştırma,
- İş sağlığı ve güvenliği hakları,
- İş kazası halinde tazminat hakkı.
Kıdeme etkisi
Deneme süresi kıdeme dahildir. İşçi deneme süresini geçip çalışmaya devam ederse, yıllık izin ve kıdem tazminatı hesabında deneme süresi de sayılır.
Belirli süreli sözleşme ile farkı
Deneme süresi, belirli süreli sözleşme değildir. Deneme süresi sona erdikten sonra işçi, sözleşmenin niteliğine göre (çoğunlukla belirsiz süreli) çalışmaya devam eder ve iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilir. İşe iade için 6 aylık kıdem şartında deneme süresi de hesaba katılır: işe iade davası.
İş sözleşmesi ve fesih süreçlerinde Bursa iş avukatı sayfamızdan büromuza ulaşabilirsiniz.
Bu konuda Bursa’da avukat desteğine ihtiyacınız varsa Osmangazi’deki büromuzla görüşebilirsiniz:
Bunlar da ilginizi çekebilir
- Kurban Bayramı Tatili 9 Gün Oldu mu? Özel Sektörde Durum
- 1 Mayıs Resmi Tatil mi? Tatilde Çalışmanın Ücreti
- Askerlik Nedeniyle İşten Ayrılma ve Kıdem Tazminatı
- Fazla Mesai Alacağı Nasıl İspat Edilir?
- İş Kazası SGK’ya Bildirilmezse Ne Olur? Haklı Fesih
- İşçinin Rekabet Yasağı Koşulları ve Cezai Şart (2026 Güncel Rehber)
Sık sorulan sorular
Deneme süresi en fazla ne kadar olabilir?
Deneme süresi en çok 2 ay olabilir; toplu iş sözleşmeleriyle 4 aya kadar uzatılabilir. Bireysel iş sözleşmesiyle 2 aydan uzun deneme süresi kararlaştırılamaz.
Deneme süresinde işten çıkarılan tazminat alır mı?
Hayır. Deneme süresi içinde taraflar sözleşmeyi bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız feshedebilir. İşçinin çalıştığı günlerin ücreti ve diğer hakları ise ödenir.
Deneme süresi kıdeme sayılır mı?
Evet. Deneme süresi işçinin kıdeminden sayılır ve yıllık izin ile kıdem tazminatı hesabında dikkate alınır.
Bursa Barosu (Sicil No 7458). Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu; uzun yıllar Cumhuriyet savcısı ve başsavcı vekili olarak görev yaptı.
