Evliliği sona erdiren yollar yalnızca boşanma ve ölüm değildir. Evliliğin kuruluşu sırasında var olan bazı sakatlıklar nedeniyle evlilik iptal edilebilir. Türk Medeni Kanunu, iptal sebeplerini mutlak butlan ve nisbi butlan olarak ikiye ayırır.
Boşanma ve iptal farkı
| Boşanma | Evliliğin iptali |
|---|---|
| Geçerli evlilik | Kuruluşta sakat evlilik |
| Sebep evlilik içinde doğar | Sebep evlenme anında vardır |
| TMK m.161–184 | TMK m.145–160 |
İptal kararı kesinleşinceye kadar evlilik geçerli sayılır; çocuklar evlilik içinde doğmuş kabul edilir ve soybağı korunur.
Mutlak butlan sebepleri (TMK m.145)
- Eşlerden birinin evlenme sırasında evli olması,
- Eşlerden birinin evlenme sırasında sürekli ayırt etme gücünden yoksun olması,
- Eşlerden birinin akıl hastalığı nedeniyle evlenmeye ehil olmaması,
- Eşler arasında evlenme engeli oluşturacak derecede hısımlık bulunması.
Mutlak butlan davası Cumhuriyet savcısı tarafından resen, ilgili herkes tarafından ise her zaman açılabilir; süreye tabi değildir.
Nisbi butlan sebepleri
| Sebep | Açıklama |
|---|---|
| Geçici ayırt etme gücü yokluğu (m.148) | Evlenme anında geçici olarak ayırt etme gücünden yoksunluk |
| Yanılma (m.149) | Evlenilen kişide veya evlenme işleminde yanılma; eşin evlilik birliğini çekilmez kılacak niteliklerinde yanılma |
| Aldatma (m.150) | Dürüst olmayan davranışlarla aldatılma, sağlığı tehlikeye düşürecek hastalığın gizlenmesi |
| Korkutma (m.151) | Kendisinin veya yakınlarının hayatına, sağlığına, onuruna yönelik ağır ve yakın tehlike ile korkutulma |
Örnekler: Eşin evlenmeden önce cinsel ilişkiye girememe sorununu gizlemesi, bulaşıcı veya kalıtsal ağır hastalığı gizlemesi, sabıka geçmişi veya önceki evliliği hakkında aldatıcı beyanda bulunması.
Süreler (TMK m.152)
Nisbi butlan davası:
- İptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten itibaren 6 ay içinde,
- Her halde evlenmeden itibaren 5 yıl içinde
açılmalıdır. Süre hak düşürücüdür.
İptalin sonuçları
TMK m.158 uyarınca iptal kararının sonuçlarına boşanmaya ilişkin hükümler kıyasen uygulanır: maddi-manevi tazminat, yoksulluk nafakası, velayet ve iştirak nafakası, mal rejiminin tasfiyesi. Kusurlu eş, iyiniyetli eşe tazminat öder. Ayrıntılar: boşanmada maddi ve manevi tazminat.
Evliliğin iptali davanız için Bursa boşanma avukatı sayfamızdan büromuza ulaşabilirsiniz.
Bu konuda Bursa’da avukat desteğine ihtiyacınız varsa Osmangazi’deki büromuzla görüşebilirsiniz:
Bunlar da ilginizi çekebilir
- Boşanma Davası Reddedilirse Ne Olur? Yeniden Dava, İstinaf ve 3 Yıl Kuralı
- Çocuğun Yurt Dışına Çıkışı: Diğer Ebeveynin İzni ve Mahkeme Kararı
- Eşin Ailesine Saygısızlık Boşanma Sebebi midir? Yargıtay Kararları
- Fiili Ayrılık Nedeniyle Boşanma (TMK 166/4): 3 Yıl Kuralı
- Yabancı Uyruklu Eşle Boşanma: Uygulanacak Hukuk ve Yetkili Mahkeme
- Yurt Dışı Boşanma Kararının Türkiye'de Tanınması (Tanıma ve Tenfiz Davası)
Sık sorulan sorular
Evliliğin iptali ile boşanma arasındaki fark nedir?
Boşanmada geçerli kurulmuş bir evlilik sonradan ortaya çıkan sebeplerle sona erdirilir. İptalde ise evlilik, kuruluş anında var olan bir sakatlık nedeniyle iptal edilir.
Eşimin evlenmeden önceki hastalığını gizlemesi iptal sebebi mi?
Evet. Diğer eşin veya altsoyun sağlığını ciddi biçimde tehlikeye düşürecek bir hastalığın gizlenmesi, aldatma nedeniyle evliliğin iptali (nisbi butlan) sebebidir.
İptal davası için süre var mı?
Nisbi butlan davası, iptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten itibaren 6 ay ve her halde evlenmeden itibaren 5 yıl içinde açılmalıdır. Mutlak butlanda süre yoktur.
Bursa Barosu (Sicil No 7458). Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu; uzun yıllar Cumhuriyet savcısı ve başsavcı vekili olarak görev yaptı.
