Yıllık ücretli izin, işçinin dinlenme hakkının güvencesidir ve Anayasa'nın 50. maddesi ile koruma altındadır. Bu nedenle işçi bu haktan vazgeçemez; işveren de izin yerine ücret ödeyerek izni kullandırmamazlık edemez. Yalnızca iş sözleşmesi sona erdiğinde kullanılmayan izinler ücrete dönüşür.
İzin süreleri (İş Kanunu m.53)
| Kıdem | Yıllık izin |
|---|---|
| 1 yıldan 5 yıla kadar (5 dahil) | 14 gün |
| 5 yıldan fazla, 15 yıldan az | 20 gün |
| 15 yıl ve fazlası | 26 gün |
| 18 yaş altı ve 50 yaş üstü işçiler | En az 20 gün |
Bu süreler asgaridir; iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle artırılabilir. Yeraltı işlerinde çalışanların izinleri 4'er gün artırılarak uygulanır.
İzne hak kazanma
İşçinin yıllık izne hak kazanabilmesi için işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de dahil, en az 1 yıl çalışmış olması gerekir. Hak kazanma, her kıdem yılının dolduğu gün gerçekleşir.
İzin süresine hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri dahil edilmez. Örneğin 14 günlük izin, araya giren pazar ve bayram günleri sayılmadan hesaplanır.
İzin nasıl kullanılır?
- İzin kural olarak bölünemez; ancak tarafların anlaşmasıyla bir bölümü 10 günden aşağı olmamak üzere en fazla üçe bölünebilir.
- İzin tarihini işveren, işçinin talebini ve işyerinin durumunu dikkate alarak belirler.
- İzni işyerinin bulunduğu yerden başka yerde geçirecek işçiye, talep etmesi halinde 4 güne kadar ücretsiz yol izni verilir.
- İzin ücreti, izne başlamadan önce peşin ödenir veya avans olarak verilir.
Kullanılmayan izin ücreti
İş sözleşmesi istifa, fesih, emeklilik veya ölüm gibi herhangi bir sebeple sona erdiğinde, işçinin hak kazandığı ama kullanmadığı izin süreleri, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödenir (İş K. m.59).
Örnek: 8 yıl çalışan ve hiç izin kullanmayan işçinin izin hakkı: 5 × 14 + 3 × 20 = 130 gün. Son brüt günlük ücreti 1.500 TL ise izin ücreti 195.000 TL (brüt) olur. Hesaplama için yıllık izin süresi ve ücreti hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
İzin ücretinden gelir vergisi, damga vergisi ve SGK primi kesilir.
İspat yükü
Yargıtay uygulamasına göre izinlerin kullandırıldığını ispat yükü işverendedir. İşveren bunu ancak işçinin imzasını taşıyan izin defteri veya izin belgeleriyle ispatlayabilir; tanık beyanıyla ispat kabul edilmez.
Zamanaşımı ve arabuluculuk
İzin ücreti alacağı, sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren 5 yıl içinde istenebilir. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Diğer işçilik alacaklarıyla birlikte değerlendirmek için işçi tazminat hakları yazımıza bakabilirsiniz.
İşçilik alacaklarınız için Bursa iş avukatı sayfamızdan büromuza ulaşabilirsiniz.
Bu konuda Bursa’da avukat desteğine ihtiyacınız varsa Osmangazi’deki büromuzla görüşebilirsiniz:
Bunlar da ilginizi çekebilir
- İstifa Edersem Tazminat Alabilir miyim? Haklı Fesih Rehberi
- İşe İade Davası Nasıl Açılır? Şartlar, Süreler ve Tazminat
- İş Kazası Tazminatı: Bursa’da İş Kazası Sonrası Haklarınız
- Mobbing Nedeniyle İstifa Eden İşçi Tazminat Alabilir mi?
- Kıdem Tazminatı Şartları 2026: Kimler Alabilir, Nasıl Hesaplanır?
- Maaşı Ödenmeyen İşçinin Yasal Hakları ve Yapması Gerekenler
Sık sorulan sorular
Kaç gün yıllık izin hakkım var?
1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) kıdemi olanlara 14 gün, 5 yıldan fazla 15 yıldan az olanlara 20 gün, 15 yıl (dahil) ve fazla olanlara 26 gün izin verilir. 18 yaşından küçük ve 50 yaşından büyük işçilere en az 20 gün izin verilir.
Kullanmadığım izinler yanar mı?
Hayır. Çalışma süresince kullanılmayan izinler birikir ve iş sözleşmesi herhangi bir şekilde sona erdiğinde son ücret üzerinden ücrete dönüştürülerek ödenir. İstifa eden işçi de kullanılmayan izin ücretini alır.
İzin ücreti alacağının zamanaşımı ne kadar?
Yıllık izin ücreti alacağı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren 5 yıllık zamanaşımına tabidir.
Bursa Barosu (Sicil No 7458). Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu; uzun yıllar Cumhuriyet savcısı ve başsavcı vekili olarak görev yaptı.
