Meslek hastalığı, iş kazasından farklı olarak bir anda değil, yıllar içinde çalışma koşullarının etkisiyle ortaya çıkar. Bursa'nın tekstil, metal, otomotiv yan sanayi ve kimya sektörlerinde çalışan işçiler bakımından meslek hastalıkları önemli bir hukuki sorundur.
Meslek hastalığı nedir?
5510 sayılı Kanun m.14'e göre meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal engellilik halleridir.
Sık görülen meslek hastalıkları
| Hastalık | Sektör / neden |
|---|---|
| Gürültüye bağlı işitme kaybı | Metal, tekstil dokuma, pres atölyeleri |
| Pnömokonyoz, silikozis | Kot kumlama, döküm, maden, seramik |
| Mesleki astım ve KOAH | Kimya, boya, un ve ahşap tozu |
| Kurşun ve solvent zehirlenmeleri | Akü, boya, matbaa |
| Kas-iskelet hastalıkları | Tekrarlayan hareket, ağır yük kaldırma |
| Mesleki deri hastalıkları | Kimyasal temas |
| Titreşime bağlı hastalıklar | El aletleri, iş makineleri |
Tespit süreci
- Sağlık kuruluşu raporu: Meslek hastalıkları hastaneleri veya yetkili hastanelerden rapor,
- İşyeri incelemesi: İşyeri ortam ölçümleri ve gerekirse SGK teftiş,
- SGK Sağlık Kurulu kararı: Hastalığın meslek hastalığı olup olmadığı ve meslekte kazanma gücü kayıp oranı,
- İtiraz: SGK kararına itiraz ve gerekirse iş mahkemesinde meslek hastalığının tespiti davası.
Hastalık işten ayrıldıktan sonra ortaya çıkmışsa, mevzuattaki yükümlülük süresi içinde olup olmadığı önemlidir.
SGK'dan sağlanan haklar
- Geçici iş göremezlik ödeneği,
- Meslekte kazanma gücü en az %10 azalmışsa sürekli iş göremezlik geliri,
- Ölüm halinde hak sahiplerine ölüm geliri,
- Sağlık hizmetleri ve protez giderleri.
İşverene karşı tazminat davası
SGK ödemeleri zararın tamamını karşılamaz. İşveren, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini (ölçüm, kişisel koruyucu donanım, periyodik muayene, eğitim) almadıysa işçi:
- Maddi tazminat: Sürekli iş göremezlikten doğan kazanç kaybı (SGK'nın bağladığı gelirin peşin sermaye değeri düşülerek),
- Manevi tazminat
talep edebilir. Ölüm halinde yakınlar destekten yoksun kalma ve manevi tazminat isteyebilir. Hesap için iş kazası tazminatı hesaplama aracımız fikir verebilir.
Arabuluculuk ve zamanaşımı
İş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat davalarında arabuluculuk zorunlu değildir. Zamanaşımı 10 yıldır. İş kazasıyla ilgili ayrıntılar için iş kazası tazminatı yazımıza bakabilir, Bursa iş avukatı sayfamızdan büromuza ulaşabilirsiniz.
Bu konuda Bursa’da avukat desteğine ihtiyacınız varsa Osmangazi’deki büromuzla görüşebilirsiniz:
Bunlar da ilginizi çekebilir
- Belirli Süreli İş Sözleşmesi: Şartlar, Zincirleme Sözleşme ve İşçinin Hakları
- İş Sözleşmesinde Deneme Süresi: En Fazla Kaç Ay, Fesih ve Haklar
- Emeklilik İçin Kıdem Tazminatı Alma: SGK'dan Kıdem Tazminatı Yazısı ve Şartlar
- Geçerli Fesih Nedenleri: Performans, Davranış ve İşletme Gerekleri (İş K. 18)
- Hafta Tatili ve Ulusal Bayram-Genel Tatil (UBGT) Çalışma Ücreti
- İşverenin Haklı Nedenle Derhal Feshi (İş Kanunu 25/II): Kod 29 ve Sonuçları
Sık sorulan sorular
Meslek hastalığı nasıl tespit edilir?
Meslek hastalığı, yetkili sağlık hizmet sunucularının raporu, işyeri ortam ölçümleri ve gerekirse SGK teftiş raporu üzerine SGK Sağlık Kurulu kararıyla tespit edilir.
İşten ayrıldıktan sonra meslek hastalığı ortaya çıkarsa ne olur?
Hastalık, sigortalının işten ayrılmasından sonra ve mevzuattaki yükümlülük süresi içinde ortaya çıkmışsa yine meslek hastalığı sayılabilir. Yükümlülük süresi hastalık türüne göre değişir.
Meslek hastalığı tazminatı zamanaşımı ne kadar?
İşverene karşı tazminat davalarında zamanaşımı 10 yıldır ve kural olarak meslek hastalığının ve maluliyet oranının kesin olarak öğrenildiği tarihten itibaren başlar.
Bursa Barosu (Sicil No 7458). Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu; uzun yıllar Cumhuriyet savcısı ve başsavcı vekili olarak görev yaptı.
