Kira sözleşmesi sona erdiğinde en sık yaşanan tartışma, evin hangi durumda teslim edildiğidir. Kiraya veren boya, kırık dolap veya hasarlı parke gibi giderleri isterken, kiracı bunların olağan kullanımdan kaynaklandığını savunur. Bu uyuşmazlıkta hem kanun hem de teslim anındaki belgeler belirleyicidir.
Kiracının geri verme borcu (TBK m.334)
Kiracı, kira sözleşmesi sona erince kiralananı teslim aldığı durumda geri vermekle yükümlüdür. Ancak kiracı, sözleşmeye uygun kullanım sonucu meydana gelen eskime ve bozulmalardan sorumlu değildir.
| Olağan kullanım aşınması (kiracı sorumlu değil) | Olağan dışı hasar (kiracı sorumlu) |
|---|---|
| Boyanın zamanla solması | Duvarlara yazı, büyük lekeler, delikler |
| Parkede normal aşınma | Su dökülmesiyle kabaran parke |
| Mutfak dolabı menteşelerinin gevşemesi | Kırık dolap kapakları |
| Halı veya perde izleri | Evcil hayvan kaynaklı ağır hasar |
| Musluk contası aşınması | Kırık lavabo, klozet |
Kiraya verenin muayene ve bildirim yükümlülüğü (TBK m.335)
Kiraya veren, geri verme sırasında kiralananı gözden geçirmek ve kiracının sorumlu olduğu eksiklikleri kiracıya derhal yazılı olarak bildirmek zorundadır. Bildirimde bulunmazsa, olağan inceleme ile belirlenemeyecek eksiklikler dışında kiracının sorumluluğu sona erer. Gizli eksiklikler sonradan ortaya çıkarsa, kiraya veren bunları derhal bildirmelidir.
Hasarın tespiti
- Teslim tutanağı: Anahtar tesliminde taraflarca imzalanan, evin durumunu gösteren tutanak,
- Fotoğraf ve video: Hem giriş hem çıkışta tarihli kayıtlar,
- Mahkemeden delil tespiti: Taraflar anlaşamazsa sulh hukuk mahkemesinden bilirkişi eşliğinde tespit,
- Tanıklar.
Kira sözleşmesinin başında yapılan demirbaş listesi ve fotoğraflar, çıkıştaki uyuşmazlıkları büyük ölçüde önler.
Depozito ve mahsup
Depozito, kiracının kira ve hasar borçlarına güvencedir. Kiraya veren, ispatlanabilir hasar bedelini depozitodan mahsup edebilir. Ancak kiracı itiraz ederse, kiraya veren hasarı ve tutarını ispat etmelidir. Depozitonun yasal düzenlemesi ve iadesi için depozito iadesi yazımıza bakabilirsiniz.
Tazminat davası
Hasar depozitoyu aşıyorsa kiraya veren, kiracıdan tazminat talep edebilir. Kira ilişkisinden doğan bu uyuşmazlıkta dava öncesi zorunlu arabuluculuk şartı vardır; dava sulh hukuk mahkemesinde görülür.
Kiracının erken çıkması halinde doğan alacaklar için kira erken tahliye makul süre tazminatı yazımıza bakabilir; uyuşmazlığınız için Bursa kira avukatı sayfamızdan büromuza ulaşabilirsiniz.
Bu konuda Bursa’da avukat desteğine ihtiyacınız varsa Osmangazi’deki büromuzla görüşebilirsiniz:
Bunlar da ilginizi çekebilir
- 10 Yıllık Uzama Süresi Sonunda Kiracının Tahliyesi (TBK 347)
- Tahliye Taahhüdü Geçerlilik Şartları: Ne Zaman Verilir, Nasıl Uygulanır?
- Kira Borcu İçin İlamsız İcra ile Tahliye (Örnek 13 Ödeme Emri)
- Kira Tespit Davası: Ne Zaman ve Nasıl Açılır?
- TBK 138 Kira Uyarlama Davası: Aşırı İfa Güçlüğü ve Kira Bedelinin Uyarlanması
- İhtiyaç Nedeniyle Tahliye Davası (TBK 350): Şartlar, Süreler ve İspat
Sık sorulan sorular
Kiracı boyayı yapmak zorunda mı?
Olağan kullanımdan kaynaklanan eskime (normal boya solması, küçük çivi delikleri) için kiracı sorumlu değildir. Ancak duvarların olağan dışı kirletilmesi veya boyanın kiracı tarafından farklı renge boyanması gibi durumlarda boya masrafı istenebilir. Sözleşmedeki özel hükümler de dikkate alınır.
Ev sahibi hasarı ne zaman bildirmeli?
Kiraya veren, geri verme sırasında kiralananı gözden geçirmek ve kiracının sorumlu olduğu eksiklikleri kiracıya derhal yazılı olarak bildirmek zorundadır. Bildirmezse, olağan inceleme ile anlaşılamayacak gizli ayıplar dışında kiracının sorumluluğu sona erer.
Depozitoyu hasar karşılığı tutabilir miyim?
Depozito, kiracının borçlarına güvence olarak verilir. Hasar ve kira alacakları depozitodan mahsup edilebilir; ancak kiracı kabul etmezse alacağın ispatı gerekir ve uyuşmazlık mahkemede çözülür.
Bursa Barosu (Sicil No 7458). Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu; uzun yıllar Cumhuriyet savcısı ve başsavcı vekili olarak görev yaptı.
